Waarnemingen 2026
Winter 2025/2026
Het niet kunnen laten
Na de laatste excursie van de werkgroep op de dijk bij Borgsweer hebben Grishja van der Veer en ik (CK) de omgeving van de Eemshaven nog verkend. Daar moest vast nog wel het een en ander te zien zijn was de gedachte. Nou, dat viel dus smerig tegen. We kwamen niet verder dan een vijftiental soorten. De verkenning begon al slecht, want onderweg ernaartoe moesten we vanwege een gecompliceerd auto-ongeluk terugrijden om na een grote lus via Delfzijl onze bestemming te bereiken. Het voerde ons door een desolaat landschap en van wat je in de Eemshaven ziet word je niet vrolijk. En de oogst aan soorten versterkte dat gevoel. Maar dan weet je: "het seizoen is echt voorbij". Op de foto's van Grishja zie je met de klok mee: een Tuinbreeksteeltje (Conocybe juniana) die zijn naam eer aandoet door 'gebroken' zich staande te houden, de Vaalpaarse schijnridderzwam (Lepista sordida), het Grasmosklokje (Galerina graminea) en, een aardige vondst, de Ridderwasplaat (Hygrocybe fornicata (BE). Soorten die je er kon verwachten.
Paarse wasporia
Volgens Geertje Geertsma moest het wel om deze Ceriporia purpurea gaan, maar je kunt hem in het veld moeilijk onderscheiden van de iets minder algemene Roze wasporia (C. excelsa). Daarom is voor validatie microscopie verplicht. Beide kennen hetzelfde verspreidingsgebied en ontbreken in Zeeland en de Waddeneilanden en mijden de kleigebieden in Groningen, Friesland en de kop van Noord-Holland. Het is meer een soort van het pleistoceen.
Bericht uit Frankrijk (22/12)
Ik heb de afgelopen tijd genoten van de werkgroepverslagen en de mooie foto's. Hoewel het seizoen misschien wat moeizaam op gang kwam vonden jullie, zoals elk jaar, prachtige en verrassende soorten. En ik ben, dankzij die verslagen, weer even "thuis" in de mooie Drentse en Groningse paddenstoelengebieden!
Ik stuur jullie de beste wensen voor 2026 vergezeld met deze foto van het Roze kleefhoedje (Bolbitius coprophilus), gisteren gevonden op een berg paardenmest net buiten onze woonplaats Jussey. Dat op stront mooie paddenstoelen kunnen groeien, wist ik. Maar zoiets....?
Groet van Roel Douwes en Masja
Met de werkgroep vinden we af en toe de eraan verwante Violetgrijs kleefhoedje (Bolbitius reticulatus, Eén keer was dat op een (verboden) terrein langs het Winschoterdiep bij Waterhuizen waar Geert de Vries vrijstelling voor ons had geregeld. Het Roze kleefhoedje, slechts bekend van 14 atlasblokken, is hier in de buurt gevonden.
Kerstgroet
Van menigeen mochten we een kerstgroet ontvangen, waaronder vele mooie en bijzondere. Eén sprong er zonder meer uit en die zien jullie hiernaast afgebeeld. Deze is afkomstig van cactusliefhebber en -deskundige Harry Harms. Harry is vanaf het begin betrokken bij de werkgroep en bijna altijd aanwezig, hetgeen veel foto's opleverde. Hij was er vanwege fysiek ongemak het afgelopen seizoen helaas niet bij.
We hopen hem het komende seizoen weer bij onze activiteiten te mogen begroeten.
Winterse plaatjes
Van Jan de Vries ontvingen we begin januari middels een geweldig mooi plaatje nog de beste wensen voor 2026. Hierop zien jullie het kerkje van Breede (Gr).
Jan meldt nog met enige trots dat de foto is gemaakt met zijn uit Oekraïne afkomstige, nieuw gereviseerde, oude Helios 44 -een Zeiss-kloon- uit de zestiger jaren.
Of deze winterse plaatjes ook met de Helios 44 zijn gemaakt vermeldt Jan niet, maar mooi zijn ze wel.
Met terugwerkende kracht krijg je het er nog koud van. Ze dateren van begin januari, toen we nog echt winters weer hadden.
Blij dat we deze periode alweer ruim achter ons hebben liggen.
Goede associatie
Deze vondst van Geertje Geertsma dateert van medio januari en hierop zien jullie het myceliumpatroon van de Esdoornhout-knotszwam (Xylaria longipes).
In Duitsland wordt het treffend Giraffenholz genoemd.
Geertje wilde dit graag met ons delen.
Waarvoor dank.
Wintergasten
In de 'rubriek': Kiekjes van Hugo afbeeldingen van drie vertegenwoordigers die je gerust typische (nou ja...) wintergasten mag noemen. Het fluweelpootje lb (Flammulaster spec.) werd in 2026 het eerst door Marian Hulscher gemeld. Die groeide bij haar in de buurt hoog in een levende boom.
Het Echt judasoor (Auricularia auricula-judae) laat ik tijdens excursies graag betasten tussen duim en wijsvinger en wijs dan op het oorlelletje-effect.
De Gewone oesterzwam (Pleurotus ostreatus) hiernaast levert een mooi plaatje op. Zo zie je ze graag. Voor sommigen zijn het niet te versmaden hapjes...
Stand van zaken:
(Nieuws van Geertje)
Al geruime tijd is aandacht besteed aan de kunstactiviteiten van Geertje Geertsma. Speciaal aan het boek '100 Paddenstoelen' waarvoor ze 4 seizoenen lang (en veel meer) paddenstoelen 'met liefde heeft gevolgd en getekend'. Haar werk hebben jullie bij meerdere afleveringen van de rubriek Waarnemingen mogen aanschouwen. Nu wordt er aan de afronding van haar project gewerkt en middels de onderstaande link worden jullie helemaal op de hoogte gebracht:
Kiekjes van Hugo Arends uit het schimmelrijk.
Ten oosten van Maastricht had ik geluk een Anemonenbekerzwam (Dumontinia tuberosa (BE)) tegen te komen. Althans dat sterke vermoeden heb ik. (terecht Red.)
Op de beboste hellingen van Limburg groeien veel bosanemonen (Anemone nemorosa} en nu had ik gedacht wel eventjes deze biotrofe parasiet te vinden, maar dat was nog geen sinecure. Ik had dus mazzel. Door samenloop van omstandigheden en enige volhardendheid kwam ik hem tegen.
In de omgeving van Bakkeveen trof ik nog een Rode zwavelkop (Hypholoma lateritium) en, hierboven afgebeeld, het Ruig elfenbankje {Trametes hirsuta). Ik zag er ook opengehakte echte tonderzwammen aan. Vermoedelijk dat een specht daar iets te zoeken had...
De Nonnenkapkluifzwam
Een leuke waarneming van Annet de Zee-Elsinga:
Het Lauwersooggebied is voor mij vlakbij, ik kom daar dan ook af en toe voor een wandeling. Op Facebook kwamen de nonnenkapkluifzwammen (Helvella spadicea (BE)) alweer een tijdje voorbij, maar toen wij er 2 weken geleden gingen kijken was er nog helemaal niks! Wat ook erg jammer is, is dat SBB erg veel onderhoud met zwaar materieel doet in de bossen aldaar en geen rekening houdt met (kwetsbare) paddenstoelen. Dit is voor mij al heel lang een irritatiefactor. Met Pasen besloten we een rondje te maken over het oefenterrein, ook daar zijn altijd wel nonnenkapjes te vinden. Helaas, het populierenlaantje waar eerder veel stonden is gekapt. Nu staat er enkel nog opschot van wilg en daarmee waren de nonnenkapkluifzwammen dus ook gelijk verdwenen daar. Maar tot onze verbazing vonden we op een ander stuk (waar eerder niks stond) wel meer dan 100! En ook op andere plekken kwamen we ze nu tegen. Wat een fantastisch jaar lijkt het daar voor deze bijzondere paddenstoel te zijn! De Nonnenkapluifzwam houdt van kalkrijk zand en groeit onder populieren. Het is een matig algemene soort las ik, maar staat wel op de rode lijst als "bedreigd". Deze paddenstoel vind je in het voorjaar.
De Essenzwam
Deze foto van Tineke Schwab van de Perenniporia fraxinea - de Latijnse naam van de Essenzwam - is vorig jaar gemaakt tijdens de laatste excursie van de werkgroep. Die voerde ons langs de zeedijk bij Borgsweer. Daaraan voorafgaand bezochten we een bosje aan de voet ervan, want excursieleider Grishja van der Veer wist dat deze soort daar groeide. Dat is nog uitvoerig beschreven in het excursieverslag (zie daar). Daarbij was vermeld dat er wonderwel geen foto's van waren aangeleverd, hoewel men elkaar bijkans verdrong om er het ideale plaatje van te maken.
Hierbij alsnog het bewijs...
