Mensingebos, 13 november
In de groep van 15 waren twee gezichten (voor de meesten) nieuw. Dat gold zeker voor Gert Jan Versteeg die op de fiets vanuit Aduard was gekomen. Ook aanwezig was onze webmaster op haar scootmobiel. De ochtendsessie leende zich ervoor, want we volgden het fietspad waar we links en rechts voorwaar een scala aan paddenstoelen vonden. Eén ervan was het Eierzakje (Nidularia deformis) die al voor aanvang van de excursie door de vroeg aanwezige verkenner Angela was ontdekt. Het was tevens de eerste keer dat deze aansprekende verschijning in het Mensingebos is waargenomen. Dat de totaalscore vandaag zou oplopen tot pakweg 160 soorten werd vooraf beslist niet verwacht.
Vanwege de vele paddenstoelen schoot het dan ook niet erg op en werd het vroegere meetpunt ’De Overgang’ (waar de terugweg werd aangevangen) dat op 750 meter ligt pas na de middag (om 13 uur) bereikt. Veel soorten die we vonden vroegen nu eenmaal om extra aandacht. Voor velen waren ze of nieuw of waren zo fotogeniek dat men er een plaatje van wilde maken of ze voldeden aan beide criteria. Zo bleek de Behaarde roodsteelcollybia (Gymnopus fagiphilis) zo’n soort. Hoewel vrij zeldzaam is het een soort die we in Drenthe in het najaar toch vrij regelmatig tegen kunnen komen, vooral bij beuken. Dat geldt trouwens ook voor de iets meer voorkomende Kale roodsteelcollybia (G. erythropus) die we wel vaker hier in Mensinge vonden, maar deze dag niet. Het was ook een weerzien met vele oude bekenden die we een jaar eerder ook al noteerden. Dat gold bijvoorbeeld voor de goed herkenbare Kopervloksteelgordijnzwam (Cortinarius spilomeus) en de Rossige stekelzwam (Hydnum rufus). Ze werden wel vroegtijdig gemeld, want het bleek dat ze in km-hok 225 – 572 waren gevonden, terwijl we nog in het km-hok ervoor verkeerden. Voor sommige lieden gaat het nooit snel genoeg, maar omdat het hier wel een officiële meetnetinventarisatie betrof worden de regels serieus nageleefd. Overigens werden beide soorten later alsnog in het eerste hok gevonden en dat ook nog eens op een nieuwe plek.
Er was nog een ’oude bekende’ en het was al vele jaren geleden dat we hem hier ontdekten. Het betrof de Krulzoomridderzwam (Tricholoma acerbum) die toen, iets van 15 jaar geleden, op meerdere plekken in het Mensingebos opdook. Iets daarvoor was hij gevonden in het Natuurschoonbos door de vorig jaar overleden Ab Neutel uit Leek. De Veldgids Paddenstoelen in Noordenveld memoreert daaraan. Voor deze bedreigde soort moet je afzakken naar Midden-Nederland om ze te ontdekken. Daarboven wordt nog één andere vindplaats in Drenthe gemeld. Een andere kloeke verschijning naast het fietspad (vroeger was het een schelpenpad), was de naar marsepein ruikende Geringde vaalhoed (Hebeloma radicosum). Die vonden we hiervoor wel vaker in dé laan in De Kleibosch. Ook wel op andere plekken waar hij bij een waarneming geroemd wordt voor zijn vermogen om met een penwortel extra voedsel (stikstof) te peuren uit muizennesten. Vaalhoeden zijn bij veel mycologen weinig geliefd (”ze ruiken naar radijs en verder…”). Toch viel er vandaag meer te beleven op dat gebied, zoals een opvallende en daardoor ook onopvallende witte verschijning. Het betrof hier de eerste vondst van de Witte vaalhoed (H. fragilipes). Bij een andere vaalhoed hanteerde Janny een mes om ’het driehoekje’ in de overgang van steel naar hoed te laten zien’. Dat paste namelijk bij de vondst van enkele exemplaren van de Grote vaalhoed (H. sinapizans).
Voor Janny was de oogst aan myxomyceten redelijk goed te noemen. Vier kwamen op de lijst en één moest zich nog ontwikkelen. Het zijn mooie organismen om foto’s ervan bij een verslag te plaatsen en ze voegen een belangrijk aspect toe aan de lijst. Eén ervan is hier afgebeeld met de mooie naam: Doorschijnend langdraadwatje (Hemitrichia clavata). Van het Dikwandig draadwatje (Trichia contorta) worden op de Verspreidingsatlas zelfs in de wijde omgeving nog geen waarnemingen gemeld. Dat is de actuele stand van zaken.
Na het verlate middaguurtje werd vanuit het tweede km-hok weer koers gezet naar het eerste hok. Een deel van de groep haakte af, een deel nuttigde enig voedsel ter plekke op een daartoe uitnodigende bank en een deel prefereerde al etende in beweging te blijven, want het was bepaald frisjes. De bankzitters voegden zich dankzij het trage tempo al gauw weer bij de groep, want er bleef veel te melden. Zo veel dat uiteindelijk de optie werd gelicht om op 20 november naar het Lauwersmeer te gaan. Deze excursie stond immers al op de agenda en met het aanbod van nu mag je een inventarisatie met vertrouwen tegemoet zien. En daarna is het afwachten of het nog de moeite waard is om nog iets te plannen.
Cees Koelewijn, coördinator
Kopervloksteelgordijnzwam, foto: Tineke Schwab
Rossige stekelzwam, foto: Tiny Groustra
Grote vaalhoed, foto: Tiny Groustra
Kleine trompetzwam, foto: Tiny Groustra
Trechtercantharel, foto: Wil Folkers
Dennenvlamhoed, foto: Hugo Arends
Geringde vaalhoed, foto: Tiny Groustra
Parelstuifzwam, foto: Hugo Arends
Oranje aderzwam, foto: Hugo Arends
Wijdporiehoutzwam, foto: Ria Ippen
Kleine bloedsteelmycena, foto: Ria Ippen
Trechtercantharel, foto:Tiny Groustra
Bundelmosklokje, foto: Hugo Arends
Krentenpapspinragschijfje, foto: Tineke Schwab
Sparrenveertje, foto: Tineke Schwab
Kale roodsteelcollybia, foto: Dirk Verheij (van een andere locatie)